Organizacje gospodarcze i polityczne na Świecie:
Organizacje gospodarcze i polityczne na Świecie:
- ONZ (Organizacja Narodów Zjednoczonych), największa z istniejących organizacji międzynarodowych, należą do niej prawie wszystkie państwa, powstała przez podpisanie Karty Narodów Zjednoczonych;
- UNIA EUROPEJSKA;
- NATO (Pakt Północnoatlantycki);
- NAFTA (Północnoamerykańskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu);
- WNP (Wspólnota Niepodległych Państw);
- APEC (Forum Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku);
- OAU (Organizacja Jedności Afrykańskiej);
- OECD (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju);
- WHO(Światowa Organizacja Handlu);
- CEFTA(Środkowoeuropejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu);
- ASEAN (Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo- Wschodniej);
- OPEC(Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową);
- LIGA ARABSKA;
- MERCOSUR.
Wszystkie te organizacje mają na celu dobro państw zrzeszonych. Pomagają w prowadzeniu działań gospodarczych bądź też pokojowych. Jako członkowie wspólnot prowadzą działania pomocnicze dla państw aktualnie wymagających pomocy.
Zróżnicowanie rasowe, językowe ludności.
Zróżnicowanie rasowe, językowe ludności.
Wszyscy ludzie żyjący na Ziemi bez względu na rasę należą do jednego gatunku- homo sapiens czyli człowiek rozumny, klasyfikacje ludzi pod względem rasowym napotyka na różne trudności.
Wynikają one z ogromnego zróżnicowania rodzaju ludzkiego oraz migracji zarówno dawnych jak i dzisiejszych. Podział na rasy wynika z porównań takich cech jak : kolor skóry, oczu i kształt głowy, kolor i rodzaj włosów, budowa ciała i grupy krwi.
W klasycznym podziale wyróżniamy 3 rasy główne:
Rasa biała (europeidalna, kaukaska)
Rasa żółta (mongoloidalna)
Rasa czarna (negroidalna)
Nowsze jednak źródła dzielą rasy na: europejską, indyjską, azjatycką, amerykańską, polinezyjską, afrykańską, australijską i melanezyjską.
Natomiast jeśli chodzi o zróżnicowanie językowe to jest ono szeroko rozwinięte. Główne języki Świata to: indoeuropejskie, baskijskie, semickie, sudańskie, bantu, kojsańskie, uralskie, chińskie, japońskie, Indian, malajskie, australijskie.
Językiem najczęściej używanym na świecie jest chiński, a najbardziej znany język angielski.
Regiony rolnicze świata
Regiony rolnicze świata
Głównymi kryteriami podziału Świata na regiony rolnicze są warunki glebowe i klimatyczne, rodzaje upraw i chowu oraz typ gospodarki rolnej.
Wyróżnia się 10 regionów:
Region zachodnioeuropejski (państwa Europy zachodniej, północnej i południowej), cechuje się przewagą intensywnego towarowego rolnictwa o mieszanej produkcji roślinno zwierzęcej.
Region wschodnioeuropejsko- syberyjski (Europa środkowa i wschodnia). Rolnictwo wielkoobszarowe, o dobrej mechanizacji, mieszany kierunek produkcji tj. roślinno- zwierzęcy.
Region środkowoazjatycki, ekstensywne rolnictwo, przede wszystkim produkcja bawełny.
Region wschodnioazjatycki, wielkoobszarowe rolnictwo uspołecznione
Region południowo-wschodnioazjatycki, gospodarka intensywna lecz niskotowarowa.
Region zachodnioazjatycko-północnoafrykański również gospodarka intensywna lecz niskotowarowa, z dominacją pasterstwa koczowniczego.
Region afrykański, gospodarka prymitywna i małej produktywności.
Region północnoamerykański, gospodarka wysokotowarowa, intensywna lub ekstensywna, wysoki stopień specjalizacji.
Region Ameryki Łacińskiej, tradycyjne gospodarstwa chłopskie, plantacje
Region australijsko- nowozelandzki, wysokotowarowe o dużej specjalizacji.
Wulkanizm
Zjawisko wulkanizmu
Roztopiona masa skalna przedostająca się na powierzchnię Ziemi nazwana została lawą.
wulkanizm to ogół zjawisk geologicznych związanych z wydobywaniem się lawy oraz towarzyszących jej substancji na powierzchnię Ziemi. Oprócz lawy wydobywa się bowiem mnóstwo gazu i elementów stałych (bomby wulkaniczne, lapilli, piasek, pyły wulkaniczne. Gazy, i których wspomniałam to mieszanina pary wodnej, dwutlenku węgla i siarki i chlorowodoru. Rozróżniamy lawy kwaśne, obojętne, zasadowe. Może ona się wydostać na zewnątrz przez szczelinę , lub też komin- zakończony kraterem.
Ze względu na rodzaj lawy, wygląd stożka i charakter działalności wyróżnia się następujące typy wulkanów:
Hawajski (wulkany tarczowe);
Peleański (wulkany mieszane);
Wezuwiański (wulkany eksplozywne).
Jeśli chodzi o aktywność wulkanów rozróżniamy : czynne, drzemiące i wygasłe.
Działalność wulkaniczna zmienia naturalne formy terenu na : kalderę (zagłębienie), nek wulkaniczny (wzniesienie o stromych stokach), dajkę( ślad lawy)
Większość wulkanów rozmieszczonych jest wokół Pacyfiku, na Hawajach, w okolicach rowów wulkanicznych i w miejscu kolizji płyt.
Wnętrze Ziemi.
Budowa wnętrza Ziemi
Ziemia należy do planet wewnętrznych (ziemskich). Prawdopodobnie wszystkie planety mają podobną budowę swego wnętrza. Ponieważ najgłębsze wiercenia osiągają zaledwie 12 km dlatego wiedza na ten temat opiera się jedynie na badaniach pośrednich. Największą rolę odgrywa badanie przebiegu fal trzęsień ziemi. Fale te przy przechodzeniu przez strefy graniczne oddzielające poszczególne warstwy ulegają załamaniu lub odbiciu. Stosuje się również inne metody: badanie pola magnetycznego ziemi, kierunek sił grawitacji, materię meteorytów.
Skorupa ziemska cechuje się tym, że:
Jej grubość jest zróżnicowana;
Składa się z dwóch warstw : warstwy granitowej i warstwy bazaltowej;
Dzieli się na skorupę kontynentalną i oceaniczną.
Cała skorupa ziemska wraz z płaszczem Ziemi tworzy litosferę.
Budowa płaszcza Ziemi: część górna to płaszcz zewnętrzny noszący nazwę crofesima, tuż pod nim znajduje się cienka warstwa sztywnego płaszcza litosferycznego. Poniżej występuje astenosfera, następna jest nifesima- płaszcz wewnętrzny. A najbardziej wgłąb znajduje się jądro ziemi, zbudowane z żelaza i niklu jest ciekłe choć ma cechy ciała stałego.
Pogoda i klimat.
Pogoda i klimat
Pogoda to ogół zjawisk fizycznych, którym podlega troposfera w określonym czasie i miejscu. Klimat natomiast jest przebiegiem pogody na pewnym obszarze ustalonym na podstawie wieloletnich obserwacji. Elementami pogody i klimatu są między innymi:
Temperatura powietrza;
Wilgotność powietrza;
Ciśnienie atmosferyczne;
Wiatr;
Opady;
Zachmurzenie;
Nasłonecznienie.
W każdym państwie istnieją służby meteorologiczne zajmujące się prognozowaniem pogody. W Polsce jest to Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Stacje badawcze wyposażone są w następujące przyrządy pomiarowe: termometr, barometry, higrometry, deszczomierze, wiatromierze i heliografy. Obserwacje prowadzone są co 3 godziny począwszy od północy wg czasu uniwersalnego. Informacje są przekazywane do regionalnych i centralnych biur pogody a tam opracowywane są krótko i długoterminowe prognozy pogody. Niezwykle istotne są w tym działaniu satelity meteorologiczne. Dzięki przekazywanym zdjęciom satelitarnym można precyzyjniej określić prognozowanie.
Kalendarz Juliański i Gregoriański
Kalendarz Juliański i Gregoriański
Kalendarz jest spisem dni w danym roku lub systemem określania daty, powstałym na podstawie stale powtarzających się zjawisk astronomicznych, do określania zasad kalendarza służy widomy ruch Słońca i Księżyca. Podstawową jednostką jest rok zwrotnikowy.
Kalendarz Juliański został wprowadzony w 46 roku p.n.e. przez Juliusza Cezara. W tym kalendarzu występuje 365 dób, a co cztery lata 366.
Odrębny jest natomiast kalendarz wprowadzony przez papieża Grzegorza XIII. Następstwo lat zwykłych i przestępnych się zgadza z kalendarzem juliańskim jednak lata, których liczba porządkowa jest podzielna przez 100 ale nie jest przez 400 są zwykłe.
Tym właśnie kalendarzem posługujemy się powszechnie na Świecie
Różnica między tymi kalendarzami dotyczy jedynie lat podzielnych przez 100 ( tych zakończonych pełnymi setkami. Wszystkie bowiem te lata w juliańskim systemie byłyby przestępne a w gregoriańskim większość jest zwykła. Przykładami mogę być lata 1700, 1800, 1900, 2200, 2300,
O naszej Ziemi słów kilka…
O naszej Ziemi słów kilka…
W czasach starożytnych aż do średniowiecza panowało przekonanie, że Ziemia jest płaska. Pierwszy pogląd o kulistości Ziemi przedstawił słynny matematyk Pitagoras, udowodnił to teoretycznie Arystoteles a praktycznie dowiódł tego Magellan opłynąwszy Świat. Dokładne pomiary wykazały, że nie jest ona idealną kulą lecz ma spłaszczenia na biegunach. Najczęściej jest określana mianem elipsoidy obrotowej, a spłaszczenie to wyniknęło z ruchu wokół własnej osi. Niekiedy bryła ta jest nazywana Geoidą ( bryła wyznaczona przez średni poziom wód oceanicznych przedłużony pod lądami, która jest w każdym miejscu prostopadła do pionu.
Podstawowe wymiary Ziemi zostały po raz pierwszy podane przez Erastotenesa z Cyreny. Dziś dokładnie już wiemy, że:
Promień równikowy wynosi 6378 km;
Połowa osi ziemskiej- 6357 km;
Obwód Ziemi wzdłuż równika- 40076 km;
Obwód Ziemi wzdłuż południków- 40009 km;
Powierzchnia elipsoidy ziemskiej- 510 mln km2;
Objętość Ziemi- 1083 mld km3
Więcej informacji z dziedziny geografii już wkrótce.
Układ Słoneczny.
Układ Słoneczny.
Układ Słoneczny znajduje się w jednym z ramion galaktyki zwanej Drogą Mleczną. Jest to galaktyka spiralna, która obraca się wokół własnej osi. Szacuje się, że powstał on ok. 5 miliardów lat temu.
W skład Układu Słonecznego wchodzą:
Słońce;
9 planet i księżyce;
Planetoidy;
Komety i materia międzyplanetarna.
W centrum Układu umiejscowione jest Słońce, które stanowi 99,87% masy całości. Jest kulą gazową złożoną z wodoru i helu. A temperatura wewnątrz Słońca dochodzi do 6000 stopni Kelwinów.
Planety oddalone są od Słońca w następującej kolejności: Merkury, Wenus, Ziemia, Mars, Jowisz, Saturn, Uran , Neptun, Pluton.
Księżyce są natomiast ciałami niebieskimi otaczającymi planety, ich wielkość jest różna. Najwięcej księżyców posiada Saturn tj aż 23. Nasza planeta posiada zaledwie 1 Księżyc i jest on oddalony od nas o 384 000 km.
Ostatnimi elementami Układu są Planetoidy (ciała niebieskie powstałe prawdopodobnie z rozerwania planety) oraz Komety (ciała zbudowane głównie z lodu, odłamków skalnych i pyłu.
Co jest przedmiotem badań geografii?
Co jest przedmiotem badań geografii?
Geografia nazwę swą wzięła od starożytności. W greckim Ge znaczy Ziemia a graphein pisze, opisuję. Dosłownie zatem oznacza opis Ziemi. Geografowie byli podróżnikami, którzy wędrująca opisywali przyrodę, ludzi oraz zwyczaje..
Geografia jest nauką o powłoce ziemskiej i jej przestrzennym zróżnicowaniu pod względem przyrodniczym i społecznym oraz o związkach, jakie zachodzą między jej elementami a także wpływem działalności człowieka.
Powłoka ziemska to zewnętrzna część planety, w skład której wchodzą poszczególne sfery:
Litosfera;
Atmosfera;
Hydrosfera;
Pedosfera;
Biosfera.
Nauki geograficzne ze względu na podmiot badań dzielimy na geografię fizyczną i geografię społeczno- ekonomiczną. Rozróżniamy również geografię ogólną zajmującą się wykrywaniem prawidłowości, które rządzą środowiskiem geograficznym lub działalnością ludzi. Należy jednak pamiętać jeszcze o geografii regionalnej bardzo ważnym dziale tej nauki badającym regiony i krainy i porównującym je pod względem przyrodniczym lub społeczno- ekonomicznym